Object

Collectie archeologische vondsten kasteel van Tilburg

Instelling/bron: Stadsmuseum Tilburg

Enige tienduizenden archeologische vondsten afkomstig van de opgravingen (1978-1980) van het kasteel van Tilburg in de Hasselt, ca. 1450 tot midden 19e eeuw. Al in 1450 stond er in De Hasselt een kasteel. Wanneer het gebouwd werd, is onbekend. In 1450 werd in een akte vermeld: ‘twee lopensaet lands of daeromtrent gelegen tot Velthoven by die steenen camer’. Deze ‘stenen kamer’ (kasteel) was toen in het bezit van de familie Back, ook eigenaar van de Pijlijserhoeve of Waterhoef. In 1477 verkochten Gerrit en Jan Back het ‘huys geheiten die sthenen camer’ aan Jan van Haestrecht, heer van Tilburg en Goirle (heerlijkheid Tilburg en Goirle). In 1581 werd het kasteel door de Staatse troepen veroverd en in brand gestoken. Omstreeks 1600 werd het weer opgebouwd. Het kasteel kwam in bezit van achtereenvolgens de families Van Malsen, Van Grobbendonck en Van Hessen Kassel. Prins Wilhelm VIII landgraaf von Hessen-Kassel verkocht het kasteel in 1754 aan Gijsbertus Steenbergensis graaf van Hogendorp van Hofwegen. Die heeft het kasteel in 1755 geheel afgebroken en op dezelfde plaats werd een vierkant gebouw opgericht. In 1858 werd het door de familie Van Hogendorp openbaar verkocht. Koper was Johannes van der Made, wijnkoper te Klundert, die het in 1859 liet slopen. In 1876 werd op het kasteelterrein de fabriek van N. Pessers & Zonen opgericht, die in 1977 werd gesloopt. Van 1978 tot 1980 waren er opgravingen op het kasteelterrein door de hiervoor aangestelde stadsarcheoloog drs. Henk Stoepker. Hierbij werden de fundamenten van het kasteel uit alle bouwfases blootgelegd. Vele duizenden, met name aardewerkvondsten, werden geborgen. In het huidige Stenenkamerpark zijn de fundamenten opgemetseld als een vereenvoudigd beeld van de plattegrond van dit kasteel. Een plaquette geeft enige historische toelichting. In de jaren tachtig werd het grootse deel van de opgegraven vondsten overgedragen aan het Provinciaal Depot Bodemvondsten Noord-Brabant in Den Bosch. De exposabele stukken zijn echter bij het Gemeentearchief achtergebleven. Daarvan is in 2011 weer een groot deel permanent tentoongesteld in de door het Stadsmuseum Tilburg samengestelde expositie ‘Het kasteel van Tilburg en zijn bewoners’ in MFA De Poorten in de Hasseltstraat. In deze tentoonstelling is ook nog een ander onderdeel van de Stadscollectie tentoongesteld, namelijk een binnendeur [zie SMT00619]. De opgraving en de verschillende vondsten zijn door Henk Stoepker uitvoerig beschreven in een publicatie (1986) en per object(groep). Dit papieren archief is aanwezig bij Stadsmuseum Tilburg. [RP]