Object

Zelfportret van Petrus van Schendel

Instelling/bron: Stedelijk Museum Breda

Schilderij, olieverf op doek met zelfportret van Petrus van Schendel. Een jaar voor zijn dood schilderde Van Schendel dit voorname zelfportret. Van Schendel toont zichzelf als gevestigde en gewaardeerde heer van stand. Van Schendel zit op een stoel, zijn bovenlichaam een kwart naar rechts gedraaid. Zijn linkerarm rust op een tafel met boeken. Hij portretteert zichzelf hier eerder als wetenschapper en schrijver dan als beeldend kunstenaar. Zijn rechterarm houdt hij in zijn zij. Hij draagt een zwarte overjas, donker kostuum, zwarte strik en wit overhemd. Verder draagt hij een borsthorloge en op zijn linkerborst een Belgische koninklijke onderscheiding. Zijn haar is grijzend en hij draagt een baard. Rechts achter hem een donker gordijn. Links een paneelwand. Ongesigneerd. Schilderij in vergulde, rijk, geornamenteerde lijst. Hij was in zijn leven dan ook actief geweest als werktuigkundige en uitvinder. In 1841 werd hem octrooi verleend voor zijn uitvinding tot verbetering van de schepraderen van stoomraderschepen. Hij publiceerde studies over de ontginning en irrigatie van heidevelden in de Kempen en over een methode om het zijdelings schudden van spoorrijtuigen te verhelpen. Ook publiceerde hij een cursus perspectief voor kunstenaars en een boek over gelaatsuitdrukkingen, geïllustreerd met eigen etsen. Toen hij in 1863 exposeerde in het stadhuis van Breda schonk hij zijn complete geschriften aan het stedelijke archief. Echte erkenning heeft van Schendel voor zijn uitvindingen nooit gekregen. De Belgische koninklijke onderscheiding, links op zijn revers, heeft hij ontvangen nadat hij dit zelfportret had voltooid. Die heeft hij er dus nadien bijgeschilderd en dat zegt wel wat over zijn eerzucht. Dit schilderij is een mooi contrast met het kleine zelfportret uit 1832, waarop hij zich portretteert als een jong en ambitieus schilder. Credit line: Bruikleen Vereniging Vrienden Stedelijk Museum Breda