De verjaardag van John Nasea Jr.

Een geallieerd konvooi wordt aangevallen tussen Son en Eindhoven.

Een geallieerd konvooi wordt aangevallen door Duitse artillerie tussen Son en Eindhoven. Op de voorgrond liggen twee Amerikaanse paratroepen in een greppel. (Bron: Midgley, 20 september 1944, Imperial War Museums)

Alle rechten voorbehouden

In september 1944 ging Operatie Market Garden van start. In de omgeving van Son en Best landden talrijke parachutisten en vliegtuigen vol oorlogsmaterieel. De 30-jarige Berta Roefs en haar familie woonden op de Helena Hoeve, een boerderij middenin dit landingsgebied.

Oorlog overal om ons heen

Op 17 september vlucht Berta met haar moeder en haar zus Dora de schuilkelder in. Vanuit hun schuilplaats horen zij vliegtuigen en afweergeschut en zien zij gekleurde parachutes. Als zij na angstige momenten uit de schuilkelder komen, vinden ze in hun schuur drie gewonden soldaten. "We be­grepen nog niet echt wat er allemaal gaande was maar in één keer was de oorlog overal om ons heen."

De Amerikanen richten snel een geïmproviseerd veldhospitaal in bij de boerderij. Berta en haar familie besluiten zo goed en zo kwaad als het kan te helpen. Gewonde soldaten worden aan- en afgevoerd.  Meer dan 65 jaar later vertelt Berta: "Voor ons onbegrijpelijk dat ze allemaal rustig bleven en zo vriendelijk waren maar jammer dat we er niet mee konden praten." Ze sprak immers geen Engels. "We vinden het nog steeds jammer dat we geen namen hebben laten opschrijven van hen die langer of kortere tijd bij ons waren geweest. Ik hoop dat de mannen die de oorlog overleefd hebben een goed leven hebben gehad!" 

CR0350 Berta Roefs 1

Berta Roefs in 2011. (Bron: 2011, privébezit Guido Wilmes)

Alle rechten voorbehouden

Zijn wens

In 2011 ontvangt battle detective Tom uit Eindhoven, gespecialiseerd in Operatie Market Garden, een brief van veteraan John Nasea Jr., dan 89 jaar oud. Hij is tijdens de landing bij Best in 1944 zwaargewond geraakt en via een helse rit naar een veldhospitaal gebracht bij een Brabantse boerderij, in Son en Breugel. Hij was afwisselend bij en buiten bewustzijn. Zijn herinneringen zijn vaag. Via verschillende geallieerde hospitalen keert hij uiteindelijk veilig terug naar de ­Verenigde Staten. John is zich zijn leven lang blijven af­vragen waar destijds zijn leven is gered.  Het is zijn wens op die plek zijn 90ste verjaardag te vieren.

CR0350 Berta Roefs 2

De ontmoeting tussen John Nasea en Berta Roefs op 13 juni 2012. (Bron: 2012, privébezit Guido Wilmes)

Alle rechten voorbehouden

Battle detective Tom gaat aan de slag en komt tot de con­clusie dat John hoogstwaarschijnlijk in de Helena Hoeve is opgevangen. In 2012 komt John, vergezeld door zijn dochter, vanuit Amerika over naar Nederland. Op 13 juni, zijn 90ste verjaardag, bezoekt hij diverse herdenkingslocaties van Operatie Market Garden. Om 4 uur ’s middags komt hij aan bij de Helena Hoeve. Daar wordt hij begroet door Berta, dan 98 jaar oud. Op zijn verjaardag doet John haar een oranje zakdoek cadeau waarop staat: "September 19th 1944 June 13th 2012". Zo kruisen, na bijna 68 jaar, de levenspaden van John en Berta elkaar opnieuw.

CR0350 Berta Roefs 3

Een oranje zakdoek, een cadeautje voor Berta van John. (Bron: 2012, privébezit Guido Wilmes)

Alle rechten voorbehouden

Na jaren krijgt Berta duidelijkheid over hoe het een van de gewonde soldaten vergaan is en heeft John eindelijk een beeld van waar hij gered moet zijn, en door wie. 

CR0350 Berta Roefs 4

John met het Oranje Erekoord. (Bron: 2012, privébezit Guido Wilmes)

Alle rechten voorbehouden

John was nooit gedecoreerd voor zijn bijdrage aan Operatie Market Garden. In oktober 2012 reisde battle detective Tom naar Amerika om John alsnog het Oranje Erekoord op te spelden als dank voor zijn aandeel in de bevrijding van Nederland. Berta overleed in 2015.

 

Bronnen

Timmermans, T., “John Nasea Jr.”, via: http://www.battledetective.com/John_Nasea_June_2012.html.

http://www.ww2marketgarden.com/bertaroefs.html.