Thema

Brabants dialect

Dialecten in de provincie Noord-Brabant maken deel uit van Brabants erfgoed.

Een dialect is een taal en daarmee een drager van lokale of regionale cultuur. Daarom werd of wordt er in Noord-Brabant ook in het dialect gezongen of geschreven. Als deel van het Brabantse erfgoed is het ook onderwerp van documentatie en onderzoek, zoals onder meer te zien is aan de vele dialectwoordenboeken in Noord-Brabant.   

Een dialect is op de eerste plaats een taalvariëteit van een bepaalde plaats of streek. Daarnaast staat een dialect in verhouding tot de algemene (nationale) taal, het Nederlands. Dialect wordt in onze samenleving als informele omgangstaal gebruikt; voor formele situaties en als schrijftaal gebruiken we daarnaast de algemene taal.

 

Dialecten in Brabant

Iedere stad en ieder dorp kent een andere verschijningsvorm, het eigen lokale dialect. Er zijn honderden Brabantse dialecten maar je kunt ze ook samennemen en van 'het Brabants dialect' spreken. De dialecten van Noord-Brabant verschillen onderling en daarbij verschillen ze niet allemaal evenveel van elkaar. Sommige dialecten lijken veel op hun buurdialecten en andere doen dat weer niet. Zodoende kun je dialecten in groepen onderverdelen en dialectgebieden met dialectgrenzen bepalen.

In de laatste decennia zijn dialecten veel van hun oorspronkelijke woordenschat en grammatica kwijtgeraakt omdat ze sterk beïnvloed worden door het Nederlands. Dat komt vooral doordat steeds minder kinderen in het dialect worden opgevoed; dialect verliest met andere woorden zijn positie van moedertaal aan het Nederlands.

Zingen in je eigen dialect is een wijze van artistieke expressie die als heel authentiek wordt ervaren. In je moedertaal kun je je gevoelens en gedachten het mooist en makkelijkst uiten. Het Brabants Dialectenfestival in Lieshout biedt een podium aan ervaren en beginnende streektaalartiesten.

Erfgoed Brabant ondersteunt liefhebbers bij onderzoek, documentatie en andere dialectbeoefening. Erfgoed Brabant organiseert tweejaarlijks de Zachte G-prijs voor bijzondere Brabantse taalprestaties. De leerstoel Diversiteit in Taal en Cultuur aan de Universiteit van Tilburg rekent dialect tot een van zijn aandachtsgebieden.

Al het dialect op Brabantserfgoed.nl

Draag bij aan Brabants erfgoed!

Wil je een verhaal delen? Vul hieronder je gegevens in, en geef kort aan wat je zou willen bijdragen. De redactie neemt dan contact met je op.